The best 5 gay events in Spain

Today i have read an article about the 5 best gay events in Spain for 2017…. and i agreed. So time to pack your luggage!

Spain is one of the most gay friendly countries in Europe. Madrid, Barcelona, Gran Canaria, Ibiza,… Places with a huge, nice and hot gay life. But Spain is also the country for big and pleasant gay events. We give you our top 5

Gay Pride Madrid

This pride is the biggest in Spain with lot of side events and big parties. More than 2 million people visit the city during this week.

Circuit Festival Barcelona

Barcelona has one of the most important and biggest festivals in Europe. More than 70.000 people visit 12 days of activities. You also can visit it in Ibiza and Maspalomas

Delice Dream Sitges

2 gay hotels, 5 days of parties during the day and the evening and many hot guys, that’s Delice Dream. After successful editions at Lloret del Mar, you can party now close to Barcelona. I already have visited it, now it’s your turn!

Winter Gay Pride Maspalomas

Leaving your country for winter? Then go to Maspalomas, Gran Canaria. They also offer you a nice winter version of the gay pride with many parties, a nice gay beach and of course… hot men!

New Year’s Eve: We Party Madrid

Every year another theme with hot men, good music in one of the biggest cities of Europe. No plans yet, no better way to start the New Year.





Colombia, deciphered the prejudices

Touristicogay was 3 weeks in Colombia and visited 4 cities: Bogota, Cali, Medellin and Cartagena. We had 2 goals: are the prejudices true and how gay is Colombia! In Europe many people think Colombia is still dangerous and everyone offers you drugs. But is that true?

We arrived at the airport after a flight of 12 hours. Many airline companies start with flights to Bogota, also KLM and Lufthansa in Europe. Outside you better can choose for the official Taxi, like in every country.


Bogota is a huge city and not so warm as other cities, so warm clothes in the evening are necessary. We stayed in Hostel Pink, a gay venue in Chapinero very close to all the gaybars and discos. Reny and his team offers u a nice basic room with a breakfast for u and your partner.

For the touristic part u must be in the historical town. This beautiful part of the city offers you the gold museum and an old town that you can visit with a free tour offered by the touristic office of Bogota. Also visit the monastery on the mountain. U can take a train or a cable. Enjoy the view on the mountain. Its amazing!

If u want to visit the city, take a taxi. It is the cheapest and easy way. Bogota has a bus system, the TransMilenio, but no one understands the system and its dangerous. First Safety tip: NEVER stop a taxi on the street. Use the app on your mobile phone or ask the hotel to call one. The most discos have their own people to bring u save to your hotel again.

The food is really cheap in Bogota: chicken, fish and plates for just 10 euro. The international restaurants are more expensive.

The gay life in Bogota is amazing: bars, disco, sauna, sex clubs… you find it in the whole city. Babylon is a nice gay sauna that u can compare with a European sauna. Dark club is a weekend cruising venue with lots of action. But on Thursday u go to El Mozo Club. This venue has 2 floors, amazing music and full packed of cute guys. I loved it! On Friday and especially on Saturday everyone goes to Theatron. This gay palace is the biggest gay disco in Latin America. Behind those walls you find 10 discos. Remixes, dance, regeaton,… every place has his own kind of music. On the square, people listen to live music and eat a snack. At the entrance you pay 15 dollar and you get a cup that you can refill from 21h till 2h with alcohol. More than 6000 people visit this place every weekend.


After visiting a crowded city like Bogota, Cali is a respite. Also the temperature is better than Bogota and taking a taxi is safer. Here u can surely take a taxi on the street.

We stayed at Hostal Dona Sol. John and his partner have a beautiful and quiet place where u can enjoy the swimming pool, the nice room and in the morning John serves you a delicious breakfast. In the past he had a restaurant, so every morning he suprises you with his delicious meal.

Go visit the historical city and if you have time, go visit the zoo. Its one of the most beautiful in Latin America. At the touristic office in the historical center you get a map with faces. Those faces show u what areas are safe for tourists. So keep those warnings in mind.

The gay life starts here on Thursday. From Sunday till Wednesday u find 1 bar open, a gay salsa bar and some saunas. Cali Club is the most European gay sauna with nice facilities, but Phisicus 21 club has definitely the hottest guys.


Medellin won the price of most innovating city and you can see why: its modern, nice center has a great (and safe) metro system and a beautiful ecological park.

We stayed at 61 Prado, a European hotel in Medellin, close to the metro. The rooms are amazing and the food in the restaurant is delicious. U really need to try the Colombian food there. Also here, not take a taxi on the street, but use the app on your mobile phone.

The metro system in Medellin is cheap, good and safe for tourists. It brings you to the center of the city where you can make nice walks. Bogota is bigger, but Medellin more modern in every way. At the end of the metro you can take a cable train that brings you in 30 min to a beautiful ecological park. You can eat there something, make walks or bike tours and have an amazing view over the city.

The gay life here is different from other cities. They have open gay bars where everyone starts his evening with a cocktail on the street. Then you go to one of the gay discos. You can choose between a salsa and electronic/Latin music one. The music is nice, the drinks cheap and the boys hot! I loved Medellin.

JOR: Colombian Fashion for gays

Everyone in Europe knows ES and Andrew Christian, but Colombia has his own fashion designer: Javier Ortega. He has JOR: exclusive underwear and swimwear. I had an interview with Javier. His fashion is more colorful then other ones, more Colombian, but nice! You can find a fashion store in Medellin or buy it online and maybe in the future buy it in shops in Europe. I loved it!


The last city is the beach city of Colombia. It has 2 areas: the historical town and the hotel part. First I did not like it. It was not Colombia for me, but u start to love this city.

I stayed in Casa el Carretero, a gay friendly guesthouse with nice rooms, a small swimming pool and a nice breakfast. Very close you find many cheap restaurants where you can eat for only 10 euro.

You can do everything on foot if you stay in the historical part. If you stay in the hotel part, u need a taxi. Discuss the price with the taxi driver, here he has no meter.

Every day you can have a free walking tour in Cartagena. You just pay a tip. But for that you have a great tour of 2h with very professional guides. Go to the many tourist information points for the details.

Cartagena is a beach town, so enjoy the good weather and for gays, there is a gay friendly part at the end of the beach. Ask the way to gays and you definitely find it!

The gay life in Cartagena is very small. They have 1 gay bar: Le Petit and in the weekend 2 gay disco. But what an atmosphere at the gay bar: I loved the music, the drinks and if you like muscled guys… Cartagena is definitely your place! Remember that many guys are rent boys!


My first goal was the look to all the prejudices. Is Colombia dangerous? Yes, but if u follow the rules of the city… its one of the safest countries to travel in. Flying between the cities, you can do with AVIANCA, a very good company.

Is Colombia still a drug country? Of course… but in those 3 weeks, just 2 guys offered me drugs and the police controls a lot.

Is Colombia gay? Oh yes! Its one of the rising gay countries. You find bars, disco, sauna, sex clubs and the hottest Latin guys… and this all for cheap European prices.

Colombia stepped into the touristic future. More information? Click on the websites for the hotels, listen to the interviews I had with Edison from Theatron, El Mozo Club, Javier from JOR and Rubén Egea, a gay activist. Watch the movies of Theatron, Dona Sol and the new fashion of JOR!


The Late Birds Lisbon, an oasis in the city

A visit at Lisbon is a must do: small streets, good food, a beach, culture and nice people. At the end of the day u can relax in The Late Birds Lisbon, the All Male Gay Urban Resort.

Lisbon has many things to offer for the tourist and the gay tourist. The two gay neighborhoods have a gay sauna, nice bars, discos, shops and restaurants. Before midnight the bars are empty, so after a busy day at the beach or the city, u like to rest and then is The Late Birds a blessing in the city.

The Late Birds

The Late Birds lies between the 2 gay parts and is a real oasis. The rooms are very spacious with a beautiful balcony. Ask for the different prices.

Carlos and his friendly staff is available 24h and provides you with all the information you need. But the best part is the beautiful garden with swimming pool. There you can rest while you enjoy one of the great cocktails.

In the early evening all the guests join together for a cocktail or a wine at the bar before they go dinner or party. After the party you can enjoy a fantastic breakfast. For the late birds its even available at 14h.

The App

U can take a map to find all the gay venues or try the great app of the guesthouse. Download it easily from the Android or Apple store. You can find a route with the best LGBT spots in Lisbon, the best cantinas, the best restaurants, the museums, gay beaches, best shopping places and much more. On a map u see the places and in the city u not need internet, because the map works offline. Its surely a plus for this guesthouse.

Lisbon Tours

If you like to visit the city with a small group of LGBT people, you can surely choose for Lisbon tours. The tour is very personal and professional. They also organise tours to the gay beach. But you have to be quick, its very popular!

Opiniestuk: Heeft het gaylife in Antwerpen nog een toekomst?

Voor mij ligt de gaymap van Antwerpen van 2013. 4j later is bijna de helft van de gayhoreca verdwenen. Heeft het gaylife in Antwerpen nog een toekomst?

Het verleden

Antwerpen is steeds een open en tolerante stad geweest waar LGBT mensen zich thuis voelen. Jaren zaten de bars, discotheken afgeladen vol. Eurogames, World Outgames, de gaypride… alles was mogelijk in Antwerpen. Wat is er dan fout gelopen dat nu slechts de helft van de gayhoreca het hoofd boven water kan houden?

3 redenen lagen aan de oorzaak: Vele bars zagen het volk toestromen en gingen ervan uit dat LGBT mensen gewoontedieren zijn. Investeren was uit den boze. De meeste van deze bars hebben ondertussen de deuren gesloten, want gays gaan vandaag op zoek naar nieuwe dingen. De laatste jaren steken de goedkope vluchten en bustrips de kop op en daar profiteren grote steden als Berlijn, Madrid, Barcelona en Keulen van: nieuwe concepten, nieuwe gezichten en meer fun.

Een derde reden zijn de ego’s van het verleden. Events konden niet georganiseerd worden zonder ruzies. We hadden grote events in Antwerpen, maar de verschillende organisatoren konden op bepaalde momenten elkaars bloed drinken en samenwerken was al helemaal uit den boze. En als je in een stad als Antwerpen al niet kan samenwerken, wat zou je dan willen dat de gay naar jouw event wil komen?

De gayhoreca anno 2017

Ondanks het verdwijnen van vele zaken, heeft de stad nog steeds een divers aanbod.

Hessenhuis is nog steeds een top locatie en de eigenaar heeft begrepen dat je publiek moet blijven warm maken met nieuwe concepten. Hij plaatst de dj dichter bij het publiek, heeft een vast happy hour en een team van barmannen die de vaste klant bij naam kennen. Dat loont!

Ook Twilight is een plek die blijft scoren. Op elke locatie waar de bar opent heeft het zijn publiek. De eigenaar weet hoe een concept eruit moet zien en het koppel is een streling voor het oog achter de bar (als je van gespierde types houdt uiteraard).

Bars als De Lux, Santos, Den Draak en Velvet kan je plaatsen in de categorie ‘een leuke zaak voor een drankje en een praatje met vrienden’. Zij hebben begrepen dat Antwerpen hier nood aan heeft.

Que Pasa heeft de afgelopen jaren een reputatie opgebouwd van goede shows en concepten waar beginnende showqueens hun kans kunnen wagen en dat werpt zijn vruchten af. De eigenaar en zijn team weten hoe je klanten moet verwennen en dat werkt. Vaak zit de zaak afgeladen vol.

Café Strange blijft de oudste gaybar van Antwerpen en ook al is de tijd er blijven stil staan, je komt er met plezier een drankje drinken. Maar ook Armand, één van de oudste barmannen van België, gaat mee met zijn tijd via flyers en leuke party’s.

Maar het is vooral de leather en fetish scene die in Antwerpen een boost heeft gekregen met zaken als The Boots, Kinky’s en Random. Door een goede investering (en de aanwezigheid van leatherpride) trekken deze zaken een divers, maar ook jong publiek.

Sommige eigenaars trachten dan weer oude bars een nieuw leven in te blazen, met wisselend succes. Rainbow is de recentste bar die de oude sfeer weer tracht op te roepen van de ‘Van Schoonhoven straat’. Ze slagen daar wonderwel in met een soort bruine kroeg. Door een eenvoudige inrichting, leuke acties en drankjes aan democratische prijzen hebben ze op korte tijd een vast publiek weten aan te trekken.

Popi bar is dan weer een ander verhaal. Na de sluiting door de vorige eigenaar en een tijdelijke uitbating als…(ja als wat?) heeft de huidige eigenaar vorig jaar besloten om er een straightfriendly bar van te maken met nieuw personeel en een nieuwe inrichting. Een half jaar later heeft de zaak een team… maar geen klanten. Terwijl deze zaak vooral in de lente en zomer de plek is waar je uren kan genieten van een cocktail of een glaasje wijn op het terras. Maar wil iemand de eigenaar eens aan zijn verstand brengen dat je moet investeren in een zaak? De vroegere klanten van Popi bar hebben allemaal een andere plek gevonden, dus ervan uitgaan dat ze gaan terugkomen is oerdom als je de klant niet begrijpt. En laat dat nu net het probleem zijn hier!

Gay Tea dance

Gay Tea dance, het modewoord voor de gayhoreca.  Zowel Twilight, Bonaparte als Padam hebben dit concept op de kaart gezet in Antwerpen… en met succes.

Maar waar Que pasa succes mee boekt, moeten deze concepten (en bars) dringend hun visie veranderen. Showqueens blijven belangrijk in het Antwerpse gaylife, maar zijn niet meer het wondermiddel om klanten aan te trekken. Je kunt de vele verkiezingen niet meer bijhouden en vaak zien we dezelfde kandidaten terugkeren, met dezelfde show die we het weekend ervoor al zagen in een andere bar. Diversiteit en verandering zijn hier de kernwoorden.

Red and Blue vs Cargo Club

Na 19y heeft Ludo Smits de fakkel doorgegeven. Red and Blue is jaren een fenomeen geweest, maar de tijd van lange wachtrijen is al lang verleden tijd. Tijd voor verandering met nieuwe concepten, aanpassingen… en een nieuwe naam. Maar was dit alles wel een goede keuze?

De nieuwe eigenaar heeft gekozen voor een nieuwe naam: Cargo Club. Een keuze die ik en vele anderen niet echt begrijpen. Voor een naamsverandering opteer je enkel bij een slecht imago en dat was met Red and Blue niet het geval. De naam heeft dan wel niet meer dezelfde draagkracht als 10j geleden, maar blijft bekend in binnen- en buitenland. Ook bij het opstarten van een nieuw concept kan je opteren voor een naamsverandering. Maar de gayconcepten blijven wel bestaan in Cargo Club… onder de noemer ‘by redandblue’? Maar zitten we nog wel te wachten op de zoveelste mainstream disco in Antwerpen? De toekomst zal het uitwijzen!

En hoe controleer je bezoekers op drugsgebruik als je de rokersruimte volledig afsluit met muren en een deur? Zeggen als eigenaar dat je vertrouwd op de sociale controle getuigt in deze van naïviteit of domheid.

Is Cargo Club dan ten dode opgeschreven? Zeker niet! Er zijn nog steeds leuke concepten en Antwerpen zal steeds nood hebben aan een plek als Cargo Club, alleen zullen ze zichzelf regelmatig in vraag moeten stellen en niet steeds de schuld op het internet steken. Dit is te kort door de bocht.


De toekomst van Gay Antwerpen ligt vooral bij de events: Antwerp pride, Leatherpride, Mister Gay Belgium, Wave,….

Er is een nieuwe lichting organisatoren opgestaan met Jeroen van Lievenoogen, Dimitri Vantomme, Bram Bierkens en Jeffrey Wuytack. Dit jong geweld heeft begrepen dat samenwerken de weg is om iets te bereiken en laat dat nu net belangrijk zijn voor de gayhoreca! Geef deze ploeg de kans om Antwerpen verder op de kaart te zetten en laat de ego’s waar ze thuishoren… in de slaapkamer! Leatherpride barst uit zijn voegen en is niet voor niets het beste leather and fetishevent van Europa, Antwerppride gaat zijn 10e editie tegemoet met een Wave die ook uit zijn voegen barst en Mister gay Belgium is een toporganisatie dat als voorbeeld kan dienen voor de rest van de wereld. En met de kennis en ervaring van Jeffrey tijdens Antwerppride gaan we mooie jaren tegemoet in Antwerpen.

Gayhoreca vs Gaymedia

Ook de gaymedia ligt vaak onder vuur vanwege zijn kritische berichtgeving of artikels waar ze het niet mee eens zijn. De gaymedia is de laatste jaren echter herleid tot een handvol spelers die professioneel bezig zijn met hun vak. Gay journalisten hebben al jaren als doel de horeca te ondersteunen met hun magazines en websites, maar moeten ook kritisch zijn. Mensen hoeven het uiteraard niet eens te zijn met de inhoud, maar stellen ‘dat je een slechte relatie hebt met de pers’ is kort door de bocht. Want was het niet de gaymedia die jaren geleden op de barricades stond voor Red and Blue als er problemen waren?


Een antwoord op de vraag: heeft het gaylife in Antwerpen nog een toekomst? Ja! De horeca begrijpt dat investering belangrijk is en Antwerpen zet zich op de kaart met leuke events. Maar wat belangrijk is, blijf jezelf in vraag stellen.. en dan gaat de stad nog heel wat mooie jaren tegemoet!

Interview met Ludo Smits, een gelukkig man na zijn pensioen!

19 jaar lang was Ludo Smits het gezicht van de bekende gay discotheek Red and Blue. Mede door hem heeft het Antwerpse gaylife een boost gekregen. Nu kijkt hij terug op deze bewogen periode en de toekomst.

Dag Ludo, geniet je van je pensioen?

Ik ben sinds eind augustus met pensioen en dat voelt een beetje raar aan. Ik heb altijd onder een vorm van stress geleefd en ineens valt heel die stress weg. Er waren vroeger van die momenten dat je  ’s nachts wakker werd en dacht: dit en dat moet nog gebeuren. Nu slaap ik ‘s nachts door. Dat is de positieve kant. De negatieve kant is dat ik door mijn werk nooit hobby’s heb gehad. Omdat ik ook geen job meer omhanden heb is dat wel een beetje vervelend. Maar dat haal ik wel in. Ik heb nog tijd.

De meeste mensen kennen jou als eigenaar van gay discotheek Red and Blue, maar eigenlijk ben je al veel langer bezig in het gaylife. Hoe is het ooit begonnen?

In 1974 ben ik door mijn vader op straat gezet en ben zo in Antwerpen terecht gekomen. Ik heb dan een aantal jaar op een bank gewerkt. Maar eigenlijk lag mijn hart bij de homo- emancipatie die toen nog in de kast zat. In 1977 heb ik toen het geluk gehad mee aan de wieg te staan van FWH (Federatie Werkgroep Homoseksualiteit). Ik was de eerste gay die nationaal gesubsidieerd werd om aan categoriaal opbouwwerk te doen voor gays. Daar mogen we best fier op zijn, want België was het eerste land in de wereld dat vrijgestelden subsidieerde om te werken aan homo-emancipatie. We kregen toen 800.000 frank per jaar van het ministerie van cultuur. Ik heb dat ongeveer 10j gedaan. Dan had ik het wel gezien omdat we meer bezig waren met onszelf organisatorisch in stand te houden.

Hoe ben je dan in de gayhoreca terechtgekomen?

Dat was in 1993. Antwerpen was toen culturele hoofdstad van Europa. Mijn toenmalige kameraad en ikzelf waren operafans en het probleem toen was dat we na de opera nergens heen konden in ons kostuum. Toen was er wel de ‘Van Schoonhovenstraat’, die ik nu mis, maar daar kon je niet opgekleed in de bars komen. We zijn toen samen in 1993 begonnen met het ‘Hessenhuis’. Overdag waren we het café van het museum waar de oudere mensen hun koffie kwamen drinken en ’s avonds waren we een gerenommeerde gaybar waar iedereen welkom was.

Heb je ooit tegenkanting van de stad gekregen omdat je er een gaybar uitbaatte?

Nooit! Ik heb in heel mijn carrière nooit tegenkanting gehad van de stad. De stad was er zich van bewust dat enkel een cafetaria van een museum niet kon werken. De oplossing die we hen aangeboden hadden was voor hen rendabel.

Waarom ben je dan gestopt met het ‘Hessenhuis’?

In 1997 besloot ik om met ‘Red and Blue’ te beginnen. We hadden toen naast het ‘Hessenhuis’ ook café ‘Rimbaud’ aan de overkant. Mijn toenmalige vennoot zag de uitbating van een discotheek niet zitten en we zijn toen uit elkaar gegaan, waar ik nog altijd spijt van heb.

Waarom ben je ooit met ‘Red and Blue’ begonnen? Vond je dat er nood aan was?

Zeker! Vooral als je de cijfers van de eerste 10j zag. Op zaterdag zat het ‘Hessenhuis’ afgeladen vol. Om 2u ’s nachts zag je dat klanten nood hadden aan andere dingen. Je had toen ’La Demence’ in Brussel, de’ l’ Envers ‘d Anvers’ party’s in café Local en de party’s in zaal Jacob. Alleen was dat niets vast en de gelegenheid deed zich voor om het pand over te nemen. ‘Red en Blue’ was toen een sensatie in Benelux en ver daarbuiten.

Heb je nooit gevreesd dat het een mislukking kon worden?

Dat hebben heel veel mensen tegen mij gezegd en dat is het verschil tussen België en Nederland. Bij de opening stonden er gigantische rijen en kreeg je felicitaties van de Nederlanders.  De Belgen vroegen zich af of het wel zou werken. Dat vond ik wel spijtig. Maar het bleef een risico als zaken man. Toen waren de goedkope reizen er nog niet en het potentieel was er wel. Mensen gingen toen nog uit.

Verenigingen hebben toen vaak kritiek geuit dat ‘Red and Blue’ hun cliënteel afnam. Ben je het daar mee eens?

Neen, ik ben het daar niet mee eens. De party’s in café Local zijn gestopt toen William zelfmoord gepleegd had. De party’s van zaal Jacob waren toen grotendeels georganiseerd door het RAF (Roze Actie Front)en dat werd toen door niet zo veel mensen meer gedragen. Een ander punt is, en dat heb ik nooit ontkend, dat ik het commercieel bekeken heb. Ik ben een commerciële man en men heeft me dat vaak verweten. Maar men kan niet ontkennen dat ik steeds de homobeweging een warm hart heb toegedragen. De ’Roze Flamingo’s’ kregen bijvoorbeeld elk jaar gratis de zaal. Ik heb toen ook met ‘Active Company’ gepraat. Ze kregen ook de zaal gratis, maar ze wilden dat niet omdat de tickets commercieel waren. Maar sorry, ik was een commerciële instelling die haar personeel commercieel moest betalen en de vaste kosten waren er ook. Ik was geen vzw.

Heb je ooit tegenkanting gehad op de gayclub?

De eerste jaren hebben we 3 keer een brand gehad. 3 donderdagen na elkaar hebben ze geprobeerd de zaak in brand te steken. De 1e keer was het via de keldergaten. De 2e keer via de brievenbus met sponsen met benzine. De hele inkom was weg, maar we zijn nooit gesloten geweest en hebben alles met man en macht klaargestoomd voor het weekend. De 3e donderdag had men de ramen stukgemaakt en benzine binnen gegooid. Toen was er redelijk wat schade. Echter, men heeft er nooit serieus onderzoek naar gedaan heeft. Er werd wel een sporenonderzoek gedaan, maar ik heb er nooit meer iets van gehoord. Het nadeel is wel dat het dan ontzettend moeilijk wordt om een brandverzekering af te sluiten. Verder heb ik nooit tegenkanting gehad, maar soms voelde ik me wel geviseerd in wat ik deed.

Je bent dan later met je tweede kindje begonnen: ‘Navigaytion’. Hoe ben je daar op gekomen?

Ik was jaloers op grote steden als Amsterdam waar grote festivals waren en ik wou Antwerpen ook graag zo een festival geven. Toen dacht ik: in Amsterdam mogen mensen naar de boten kijken, dan laat ik ze hier op de boten feesten! We hebben daar wereldpers mee gehaald. Rotterdam heeft het toen willen overnemen, maar heb het in een domme bui geweigerd. Ook Brussel heeft het willen overnemen, maar Ik heb het altijd geweigerd omdat ik vond dat ‘Navigaytion’ een Antwerps feest moest zijn. Het spijtige is dat hier heel wat misgelopen is. Philip Heylen (voormalig schepen van cultuur en toerisme) vond, met de beste bedoelingen, dat ‘Navigayton’ moest ingekapseld worden in een groter geheel. Maar dat groter geheel ging plots andere wetten opleggen en met sponsors lopen. Daardoor was het niet meer mogelijk om het te organiseren. Ik heb daarna nog 2 keer geprobeerd het te organiseren. De eerste keer kregen we een datum waarbij we midden in het spektakel van de reuzen van Royal de Luxe zaten. Het terrein zou niet bereikbaar zijn. Ook de veiligheidscoördinator van de stad deed zo moeilijk dat je eigenlijk op geen zinnige manier nog iets kon organiseren. Terwijl ons event één van de veiligste was door duikers en nadarhekken moesten we minstens 5 meter van de wal blijven. Maar dan heb je al een groot stuk van het plein ingenomen. Het ponton mocht ook enkel gebruikt worden voor de inscheping, waardoor er sfeer werd weggenomen. En nu ‘Flandria’ gestopt is, kan je het ook niet meer organiseren wegens een gebrek aan boten.

Mocht Rotterdam of Brussel het je nu vragen, zou je het doen?

Maar neen, ik kan die stress niet meer aan. En ik ben ook niet meer mee. Dat is ook de reden waarom ik met Red en Blue gestopt ben. Ik snap van de muziek niets meer. Ik vind het duur betaald lawaai. Ik ken ook niets meer van de concepten.

Jij bent de man die in Antwerpen ‘studio 54’ geïntroduceerd hebt. Ben je daar fier op?

Ja natuurlijk. Patrick Aertsen, mijn toenmalige manager, verklaarde me gek toen ik hem zei een discoparty te organiseren, want daar kende ik alles van. En nu nog steeds is het een succes.  Gays willen nu eenmaal die glamour en glitter. We hadden toen plannen om het maar 18 keer te organiseren omdat de toenmalige ‘studio 54’ ook maar 18 maanden heeft bestaan. Er lag zelfs een scenario klaar voor de closingparty. We hebben dat nooit nodig gehad.

Ik heb altijd het gevoel gehad dat jij in al die jaren een haat-liefde verhouding had met de rest van het gaylife. Klopt dat?

Ikzelf weet dat niet. Ik heb in mijn brochures altijd het gaylife meegenomen. Niemand werd uitgesloten. Natuurlijk was ik ook wel concurrentie. Wat ik wel nooit geaccepteerd heb, en ik begrijp niet dat mijn opvolger dat wel doet, was dat ik of iemand anders reclame ging maken voor anderen terwijl mijn discotheek open was. (Hij doelt op facebookberichten van de huidige staf die ergens anders gaan feesten). Op zaterdagavond was ‘Red and Blue’ gay en moest ik mijn zaak volkrijgen. Dan ging ik geen reclame maken voor andere zaken. En die deden dat omgekeerd ook niet. Dat heeft men nooit begrepen.

Maar als ik zag dat je plots je winsten van Navigaytion aan Eurogames moest geven en Antwerp pride zijn kapstok wou hangen aan jouw event… je was toen nooit de beste vrienden met die organisatoren.

Neen, omdat die organisatoren geen commerciële mensen waren en die begrepen niet dat ik mijn zaak vol moest krijgen. En sommige dingen doe je gewoon niet. Ik moest ook al mijn rekeningen betalen en dat begrepen ze vaak niet. Maar met de World Outgames heeft men echt op mijn ziel getrapt.

Wat bedoel je?

Op ITB (Internationale reisbeurs in Berlijn) ben ik ooit met ‘Tom on Tour’ begonnen om feestjes te geven aan gay journalisten. We zijn met 40 man begonnen en zijn dan enorm gegroeid. Ik heb toen aan Philip Heylen gevraagd een speech te geven. Ook kon ik het zelf financieel niet meer aan. We hebben dat feestje dan georganiseerd met de mensen van Fort Lauderdale en ‘Tom on Tour’.

De burgemeester van Fort Lauderdale kwam een speech geven. Ik heb toen aan Philip gevraagd hetzelfde te doen wetende dat die dat prachtig doet. Na hem kwam Fort Lauderdale en die dame had 2 modellen bij in een klein slipje met surfboard. Philip was enthousiast en wou het jaar erna ook zulke gasten hebben.

Het jaar daarna, in het kader van ITB, werd ik op het kabinet van Philip Heylen gevraagd. Men vertelde me dat Toerisme Vlaanderen de organisatie ging overnemen. Jouw feestje in Berlijn wordt dan plots afgenomen en dat deed pijn! Ik had 2 jongens in Navigaytion kledij meegenomen die Philip gingen escorteren. Plots stond er een Duitse travestiet te vertellen over Gent en Brussel. Bezoekers en organisatoren kwamen me vragen wat er aan de hand was omdat ik steeds het feestje organiseerde om Antwerpen en ‘Red en Blue’ te promoten. Toerisme Vlaanderen vond dat het tijd werd voor Gent en Brussel, terwijl er in Gent niets is en Brussel vooral Franstalig is. Ik ben boos naar Philip Heylen gestapt en gezegd dat ik dit niet pikte. Hij zei dat we het jaar erna, in aanloop van de World Outgames, het anders zouden doen.

Een paar maanden later was er een vergadering op het kabinet met Dimitri Vantomme, Bart Abeel en het kabinet. Men wou in Berlijn terug een grote party doen, maar de stad mocht geen commerciële dingen organiseren en daar hadden ze een partner voor nodig. In Duitse magazines wilden ze advertenties plaatsen en daar hadden ze mij ook voor nodig. Men had de GOYA (Grote partylocatie in Berlijn) afgehuurd voor een receptie en een party met Kate Ryan. Als dj wou men Dimitri d’Anvers. Dat weigerde ik. Ik wilde enkel dj’s van ‘Red en Blue’ omdat ik alles betaalde. We hadden ook mooi reclamemateriaal laten maken.

Om 22u moesten we er zijn en er was een prachtige receptie. Er was echter geen enkele verwijzing naar ‘Red and Blue’. Er hingen wel gekopieerde A4’s van ‘Pannekoek’ (het zondagse gayfeestje in Bonaparte). Het was een echte schande hoe die daar tegen de muur met wat kleefband geplakt waren. Wij zijn gewoon vertrokken en elders uitgegaan. ‘ s Nachts belde Philip Heylen me op om te komen, maar buiten mijn dj was er niets van ‘Red and Blue’ en zelfs mijn dj kreeg geen reclame. Ik had al meer dan 10.000 euro besteed aan dat feestje. Tevens moest ik de tickets en hotels van mijn dj’s betalen, maar de mensen van World Outgames vlogen en logeerden gratis. Ik mocht dat geld dan herinvesteren in reclame in het boekje van World Outgames. Achteraf bleek er geen brochure te komen. Ik heb van dat geld nooit iets terug gezien!

De laatste jaren waren er steeds problemen met organisaties als Antwerp pride en jou. Had je een haat-liefde verhouding met mensen als Bart Abeel en Dimitri Vantomme?

Dat klopt. Ik ben niet iemand die graag op een podium zit, maar ik heb altijd mijn zaak in de belangstelling willen zetten. Maar telkens met Antwerp pride wist men mij een pad in de korf te zetten. Het mooiste voorbeeld was 2j geleden. Ik heb toen 35 antieke wagens naar Antwerpen gehaald en heb dat betaald. Ik werd zelfs niet uitgenodigd op het stadhuis op de receptie. ‘Red and Blue is zelfs niet vernoemd geweest. Deze dingen haat ik! Waarom laat ik die 35 wagens komen? Om reclame te krijgen voor ‘Red and Blue’, heel eenvoudig! Telkens opnieuw speelde men het klaar van ons dood te zwijgen.

Men heeft na Antwerp pride zelf zijn commerciële party. Die van ons moest doodgezwegen worden. Wat me dan echt pijn deed was dat men op het VTM nieuws zei dat de gayparty doorging in de oudste club van Antwerpen: café d’ Anvers.


Kan jij nog door dezelfde deur met Bart Abeel of Dimitri Vantomme?

Ja, we hebben elkaar onlangs nog gezien. Ik heb nooit iemand gedwarsboomd. Ik heb zelfs iedereen gesteund. Als het niet wederkerig is, kan ik er ook niets aan doen.

Begrijp je dat sommige mensen zeggen dat je een moeilijke man was om mee samen te werken?

Dat kan! Ik had altijd mijn ideeën en heb altijd mijn ‘Red and Blue’ voorgetrokken. Ik heb nog altijd het mooiste compliment van Thierry Coppens gekregen van ‘La Demence’: hij wist waar ik voor stond, zoals hij voor zijn zaak staat en hij gaat ook recht door zee. Je hebt dan ook een verantwoordelijkheid over 40 man en dan ben je hard. Ik ben misschien wel moeilijk geweest om mee samen te werken, maar als je afspraken maakt, moet je ze nakomen. Als je afspraken maakt met ‘Wave’ (de gratis party op Antwerp Pride) dat je banners mag ophangen en nog voor de party begint ze allemaal kapot gescheurd zijn… dan ben ik woest ja.

Je hebt 2 gaybars (‘Ortelius’ en’ Popi’) gehad die de deuren hebben moeten sluiten. Heeft dat pijn gedaan?

‘Ortelius’ heeft pijn gedaan. Omdat ik nog steeds overtuigd ben van het concept. Ik wou er een bruine Amsterdamse kroeg van maken. Ik ben er nog steeds van overtuigd dat het zou gewerkt hebben in Antwerpen. Alleen, Ik had mijn personeel niet mee en ik had toen geen ballen aan mijn lijf om de puntjes op de i te zetten. Met de sluiting van ‘popi’ heb ik minder problemen gehad omdat ik toen in conflict was met Haacht Brouwerij (de eigenaar van het pand). Ik wou geen juridisch spelletje meer en heb dan maar gesloten.

De beslissing om te stoppen met ‘Red and Blue’, is die er snel gekomen?

Dat komt aanwaaien als een briesje. Naast de concepten en de muziek kon ik de nachten niet meer aan.

Vroeger had je een uitgebreid gaylife, nu nog enkele bars en een discotheek. Aan wat ligt dat?

Één van de oorzaken zijn de goedkope reizen. Vroeger kwam 1/3e uit Nederland en een deel uit Frankrijk en Duitsland. Nu gaat iedereen in andere steden feesten aan spotprijzen.  2e punt is internet. Vroeger moest je uitgaan om iemand te leren kennen. Dat hoeft nu niet meer: je hebt Grindr en Planetromeo. 3e reden: de vele alcoholcontroles.

Maar vroeger had je grote shows in ‘Red and Blue’, olifanten en vuurspuwers. Dat is allemaal gedaan en gays willen nu eenmaal spektakel.

We kunnen dat financieel niet meer aan. Vroeger was dat betaalbaar. Je hebt nu ook veel meer regeltjes naar bv brandveiligheid. Artiesten waren ook betaalbaar, nu niet meer.

In die 19y heb jij steeds de gay bezoeker aangevoeld, iets dat we nu in de huidige ‘Red and Blue’ missen volgens bezoekers.

Daarom ben ik ook gestopt. Ik voelde het niet meer aan. Vroeger maakte ik de mensen blij met waterpistolen, nu is dat speelse voorbij en ik hoop dat dit terugkomt. Tegenwoordig moet het donkerder en zwaarder zijn.

Op ATV had je een aantal hopen uitgesproken, die helemaal de mist zijn ingegaan: het wordt een mainstream discotheek, het is nu ‘Cargo Club’, mensen klagen dat de ziel uit ‘Red and Blue’ is, er komen minder mensen, … begrijp je dit?

Ik denk dat er een andere ziel is en niet iedereen moet met die ziel akkoord gaan.

Wat vind je van de naam ‘Cargo Club’? Had jij de naam ‘Red and Blue’ gehouden?

Ja, omdat ik 19j geïnvesteerd heb in die naam. In Hong Kong bijvoorbeeld kende men ‘Red and Blue’ en in Bangkok hing er in een bar een affiche van de discotheek. Men kende overal de naam en ik vind het dan ook geen goed idee om na al die jaren de naam te veranderen. ‘Larocca’, ‘café d’Anvers ‘ en ‘Carré’ zijn ook gevestigde namen en het is nooit goed om die naam te veranderen vind ik.

Doet dat dan geen pijn dat het na 19y een mainstream discotheek is geworden die af en toe nog eens een gayparty organiseert?

Neen, omdat ik de evoluties heb gezien en ja natuurlijk vind ik dat spijtig. En of het een goed idee is, dat moet de huidige eigenaar bekijken.

Zou jij tegen Nourdin (de huidige eigenaar en ex-manager) zeggen: maak er een straightfriendly discotheek van of zou je zeggen maak een mainstream disco met af en toe een gayevent?

Ik heb tegen Nourdin duidelijk gezegd dat ik het spijtig vind dat het gaygebeuren op een andere plaats komt en niet meer op de 1e. Puur commercieel stel ik me de vraag of we nog nood hebben aan een zoveelste straight club. We hebben er genoeg. Je moet vechten tegen een aantal concurrenten: ‘Larocca’, ‘Carré’, ‘Versuz’, ‘de Villa’ en ik weet niet of je die budgeten hebt om daartegen te concurreren? Nu zit je in hetzelfde rijtje waar je tegen op moet boksen. Daarvoor was je vrij exclusief.

Vroeger gingen mensen spontaan naar ‘Red and Blue’, nu moet je al in een boekje gaan kijken wat er te doen is. Ik heb een aantal reacties gekregen van mensen die speciaal van Gent waren afgekomen en plots op een straight avond waren en dat niet leuk vonden. Mensen kijken niet meer in een brochure, maar gaan op stap en kijken ter plaatse wat er te doen is. En dan komen ze plots op een hetero avond… dat is jammer.

Begrijp je dat vaste klanten zeggen: we gaan naar Keulen of Berlijn en we geven  ‘Cargo Club’ amper een jaar? Vind je dat erg als mensen dat zeggen?

Dat zou ik erg vinden ja als ze dat zeggen. Maar ik denk dat dat eerder een belletje moet laten rinkelen bij het huidige bestuur. Maar mensen gaan al jaren naar andere steden uit.

Zou je ooit opnieuw beginnen met Red and Blue?

Neen, want dan heb ik nog een echtscheiding erbij en ik heb mijn tijd gehad. Er is een tijd van komen en gaan en ik heb een mooie tijd gehad. Ik heb altijd kunnen doen waar ik zin in heb. Dat boek is uit.

Al zie ik in jou geen man die tot het einde der dagen een boekje zit te lezen.

Neen, maar ik zal me wel ergens nuttig kunnen maken. Voorlopig ben ik nog heel blij met ons huis in Wallonië.


Maar in het gaylife zien we jou niet meer terug?

Ik denk het niet neen. Als men mijn hulp nodig heeft, mogen ze me zeker vragen op events als bv ‘Leatherpride’.

Wat vind je van een concept al ‘Leatherpride’ in Antwerpen?

Dat vind ik fantastisch. Dat is de toekomst. Die grote events hebben potentieel.

Denk je dat er een nieuwe lichting aan organisatoren aan het opstaan is in Antwerpen zoals Jeroen Van Lievenoogen met ‘Leatherpride’, Bram Bierkens met ‘Mister Gay Belgium’, Dimitri Vantomme met ‘Wave’?

Dat is toch fantastisch. Ik ben blij dat men is afgestapt van een zaak die elke zaterdag om 23u de deuren opendoet en om 7u sluit, maar dat men kijkt naar evenementen. Alleen zo kan men buitenlanders aantrekken. Daarom denk ik ook dat ‘Leatherpride’ een potentieel heeft omdat ik zie dat het gaylife meer en meer fetish wordt. Ik hoop echt dat een ‘Leather- en Antwerppride’ mensen kan lokken. Want buitenlanders komen niet meer naar Antwerpen voor een gewoon cafeetje.

Zie je dan nog een toekomst voor de gaybars en discotheek?

Ik denk dat die verschillende concepten ‘Cargo Club’ nog nodig hebben om te werven. Een ontmoetingsplaats voor vrienden moet er altijd zijn. Dus ‘Cargo Club’ en de bars moeten er zijn, maar maak je geen illusies dat je daarmee mensen uit Keulen gaat aantrekken.

Bram Bierkens stelt de nieuwe lichting voor voor de verkiezing Mister gay Belgium 2017

Met Raf van Puymbroeck heeft België de Mister gay Europe. Je zou dan denken dat de lat bijzonder hoog ligt bij Bram. In een interview gaan we dieper in op de nieuwe lichting en de toekomst van de Mister gay Europe.

Dag Bram, je gaat opnieuw op zoek naar een Mister Gay Belgium  2017 (MGB). Voor jou ligt de lat wel hoog dit jaar.

Het gaat een mooie editie worden dit jaar. Het is een zoektocht geworden tussen 145 jongens, waar we er maar 12 van mogen kiezen.  En om dan thema’s te moeten kiezen die mensen blijven boeien, was niet altijd evident. Zolang we die verhalen kunnen brengen is een MGB verkiezing nodig.

Ik herinner me een vraag die ik je vorig jaar heb gesteld: ‘bram, het is een twinkies versie’. Toen vertelde jij:  ‘kijk maar wat er na de finale uitkomt….’:  Mister gay Europe!

Na Skelte Willems zeiden we ‘we gaan er geen betere vinden’, maar dat zeggen we na elke kandidaat. Ze zullen dit ook zeggen na Raf Van Puymbroeck . Vergeet niet welke druk dit legt op de kandidaten. Ze vertellen hun verhaal voor de nationale pers en 300 genodigden. Maar ik ben supertrots op die jonge kerels dat ze hun ziel hebben blootgelegd. Het is zelfs een jongere lichting dan vorig jaar en we hebben zelfs de oudste kandidaat ooit: 38 jaar. En voor de 1e keer is er iemand bij van Wallonië…die ook zijn uiterste best doet om Nederlands te praten.

Was het moeilijk om mensen uit Wallonië te vinden dit jaar?

Het is uiteraard moeilijk om goede Waalse kandidaten te vinden tegenover de grote lichting Nederlandstalige kandidaten. We hebben wel wat Waalse kandidaten gezien, maar de verkiezing leeft daar minder dan in Vlaanderen. Vergeet niet dat die jongens meermaals naar o.m. Mol en Antwerpen moeten komen en uren op de trein zitten. En wat mensen daarvan vinden, goed of slecht, … daar ga ik mijn slaap niet voor laten.

Je gaat ook een nieuw project ondersteunen: ‘Heroes of Football’. Wat is dat voor een project?

Het is een Europees publiciteitsproject dat we samen doen met de Belgische voetbalbond, waar nu reeds 7 internationale voetbalbonden zijn bij aangesloten. Raf is de Belgische ambassadeur van dit project. Hiermee hebben we geschiedenis geschreven dat een mister gay het gezicht wordt van een diversiteitscampagne binnen de voetbalbond. Mensen vergeten vaak dat dit bloed, zweet en tranen gekost heeft om dit allemaal te organiseren.  Er is nog steeds heel wat taboe binnen de sport. Ik denk dan ook dat deze campagne een heel mooie afsluiter is voor het jaar van Raf.

Raf gaat nog even verder na de verkiezing als mister gay Europe. Heb je niet het gevoel dat de lat nu heel hoog ligt en dat de kandidaten bij voorbaat denken dat ze dat ook zullen worden?

Ik denk dat ze goed weten waaraan ze begonnen zijn. Ze worden heel goed begeleid en ik ben voor hen een soort van manager. Al beseffen ze wel dat daar ook een heel ander leven aan gekoppeld is. Raf is niet meer dezelfde Raf van een jaar geleden. Hij is gegroeid en daar groter in geworden. Maar hij is door die verkiezing ook een bekende Vlaming geworden. Maar tot nu toe heb ik nog met geen enkele mister gewerkt die grootheidswaanzin zou krijgen en mocht dat het geval zijn, ben ik de 1e die zal ingrijpen.

Je hebt ondertussen al 4 misters gehad. Vallen die niet in een zwart gat na hun jaar?

Voor Raf zal dit anders zijn omdat na de verkiezing zijn rol als mister gay Europe nog doorloopt. Daarnaast zijn er projectjes die heel zijn leven zullen verderlopen, zoals het regenboogveter project. Het is iets dat in Thomas More jaar na jaar terug aan bod zal komen. Raf zegt dat hij deze en andere projecten zal blijven verder doen.

Maar er zijn ook nog de 3 vorige winnaars. Heb jij nog ergens een rol in hun leven?

Ik ben blij dat ze hier alle 4 vanavond zijn. En ze proberen de andere finalisten te ondersteunen met goede raad. De misters gaan ook 2 weken na de verkiezing met elkaar eten om tips te geven en sommigen worden zelfs goede vrienden. We merken uiteraard dat hoe langer het geleden is, hoe minder contact ze hebben met de nieuwe lichting. Je ziet ze dan enkel nog op de officiële evenementen.

Wat verwacht je van de mister gay world verkiezing?

Ik verwacht dat Raf zich hard zal inzetten zoals hij dat gedaan heeft voor de mister gay Europe verkiezing. Hij is een competitie beest en dat zal nu niet anders zijn. Hij is nu al bezig met hoe hij wat zal brengen en welke kleren hij zal dragen. Ik had ook niet verwacht dat hij mister gay Europe ging worden, maar ik zat er toen ook naast… Het idee dat een mister gay een sixpack moet hebben, hebben we de afgelopen jaren ontkracht. Ik denk dat de manier hoe wij het aanpakken de manier is om internationaal succes te hebben.

Laatste vraagje: ik heb lelijke veters in mijn schoenen. Waar kan ik de regenboogveters kopen?

Ze zijn tot nu toe niet te koop. We krijgen sinds de campagne die vraag regelmatig en we zijn nu aan het kijken om daar iets mee te doen. En dan zal je naast de chocolade en de kalenders ook de regenboogveters kunnen kopen.

Prettige vakantie in Madrid en Gran canaria!


Touristicogay was on board of NCL EPIC: one of the most gayfriendly cruiseship

Touristicogay was aboard on one of the most beautiful ships of NCL: Epic. With more than 4000 passengers it is one of the largest and most beautiful ships of the fleet. We left in Barcelona and visited Pompeii, Naples, Rome, Florence, Cannes and Palma de Mallorca. The cruise lasted 8 days. Here our report and assessment.

Freestyle cruising

Norwegian is known for its freestyle concept. Granted, we were a little afraid of it, but this is unjustified. With freestyle you are going to eat when you want and with whom you will. You have many restaurants next to the buffet restaurant which are included in the price: the outdoor buffet, 2 a la carte restaurants, an Asian restaurant, a noodle bar and an Irish pub (where you can eat 24 hours a day). In very few cases, you had to wait a little, but this was easily solved by giving a beeper to the guests. Also in the buffet restaurant, the crowds were limited and by the many food stations was mostly a little row. Each cruise line must have to import this concept!

The cabin

We had chosen for a balcony cabin. Many people complain about the small cabins and that is not unjustified. You have little space to you to dress up, but you can ask yourself the question how much time you spend there on such a big ship. NCL is also specialized in single cabins. Thereby you pay less than other cruise lines. Decision: a little more privacy, but it was not really disturbing.

The food

With the freestyle concept you can eat where and when you want. The buffet restaurant has a wide choice and the meals were varied and delicious. The only flaw was that many dishes there were served lukewarm. Those who like to eat a la carte could visit Manhattan Room and Taste. It was amazing! Every day you had a different menu and plenty of choices.

Also the Asian restaurant and Irish pub had delicious meals. People who love noodles, will be disappointed walking outside the noodle restaurant. The plates were to easy. If u like more variety in your choices you can always choose for a specialty restaurant: French, Italian, Brazilian,..

U have a wide variety of bars and everyone is mostly quickly served anywhere. The choice and presentation of the cocktails was less than other companies. Despite your drinks package you need to sign each of the receipts. It frustrated many guests.

The shows

NCL excels in their shows. Most cruise lines make own productions, NCL chooses for international shows and artists. Priscilla Queen of the Desert is an award winning musical. Onboard you saw the full broadway production and it was just amazing: what a show!! Burn the floor was also a great production with a fantastic decor … by far amazing. You felt if you were in a Broadway theater. The fact that u had to reserve your places, was a good choice of NCL.

In the Cavern Club (reconstructed to the original bar from Liverpool) you could watch a performance of the Epic Beatles. I am no Beatle fan, but it was by far one of the most professional cover groups.: top entertainment. But also Soulsatisfaction was purely top. An American group with motown and soul in its purest form.
In the spiegeltent you could enjoy a delicious dinner while watching the performance of Cirque Dreams & Dinner. You felt at times in a close setting of cirque du soleil. It was a stunning and unique spectacle.

But also the other groups, musicians, etc. who played everywhere on board were of the highest level. In short, if you like professional entertainment and you would like to pay more for this, be sure to choose NCL … and many passengers shared that same opinion.

Activities on board

Epic has a lot of animation on board: swimming pools, whirlpools, sports fields, bowling alleys, sport fields, a gym and supper water slides. For the gamblers among us you have one of the largest casinos aboard a cruise ship and you could enjoy the spa area.
Epic also have an entertainment team on Board for the necessary activities during the day and evening. While Epic scores high with its international shows, it lacks quality in their own animation team. The team was little to be seen during the day (out of a faint line dance by the pool) and they organized shows where I had a HI-DE-HI feeling (the American serie about a summer camp). This works with American tourists, but not with European customers. They like a higher standard of animation on board a ship.
The disco was the place to be in the evening hours, but they could not convince. They even managed to screw up the most parties by a bad DJ. There was often even more crew on the dance floor than customers.

NCL surely needs to work on a more professional entertainment staff that has more contact with the guests. Its unprofessional when they all go sit in the back with cocktails and party on their own while there are still guests. Even the macho behavior of certain team members of the entertainment team bothered me enormously (and other guests).

The excursions

Despite the high excursion prices they are very well organized and you get value for your money. Both in Pompeii as in Florence we had very professional guides. If you decided to go on your own, you got very good information on board. Its a shame that the day before they gave no information about the destination. Other cruise companies have this as an activity in their program. By NCL you had to read it on a screen.
The Crew

as a guest we felled ourselves at home on the ship. Epic is a week your home and then you expect your crew to be friendly and personal. That feeling we had here for sure: with the cabin steward, in the restaurant and at the bar. The crew did their job with pleasure and many guests told me to have a good feeling aboard.

One of the most gayfriendly cruises

On Board were a lot of gaypeople: couples and singles. They choose sometimes for a normal cruise rather than a gaycruise. With the musical Priscilla, queen of the dessert, NCL programmed one of the gayest musicals on earth. Many other shows had their gaymoments too: Burn the floor, Cirque@dreams, … and also the crew were very gayfriendly.

The most surprising was the daily official activity of a meeting in the bar for all the LGBT guests on board of the ship. The cruise director told me that its organized on every ship of NCL. Thank you NCL for the gayfriendly touch. Despite the good organization of gaycruises, some people like to do other cruises too. And as an LGBT member we like to feel us at home and meet other LGBT guests to have dinner together, do an excursion or party on board. This makes NCL one of the most gayfriendly cruise agencies. We hope other cruise agencies program this too.


Who likes entertainment and international shows during his cruise should definitely choose for NCL. They are by far the best in the market. Also the freestyle principle is a bulls eye. This would have to be organized by other cruise companies. They score less on the personal entertainment and their smaller cabins. NCL is by far one of the most gayfriendly cruise companies.

But would I consider a next cruise by NCL? For sure! NCL is professional, gayfriendly and if you take the small flaws, you get definitely value for money.